De Eenzame Last van Leiderschap

Overtuiging, consequenties en de moed om beslissingen tot het einde toe te dragen.

Tikkun Global

Jeruzalem, Israël

Vorige week zat ik bij de Poerimvoorstelling van mijn kinderen, die eigenlijk twee weken eerder gepland stond, maar, zoals zoveel dingen in Israël tegenwoordig, werd uitgesteld vanwege de oorlog met Iran. Daarna zag ik de kinderen het podium opgaan in hun kostuums en dat tijdloze verhaal uit het boek Esther tot leven brengen. Terwijl ik het bekende drama zich zag ontvouwen, werd ik opnieuw getroffen door hoe de hele crisis begint met de beslissing van één man.

Mordechai.

Mordechai was geen anonieme Jood in het Perzische rijk. Hij woonde in de hoofdstad Susa en wordt beschreven als iemand die regelmatig “bij de poort van de koning zat.” (2:19, 2:21) Dat betekent dat hij een gerespecteerde functionaris en een invloedrijke figuur was, die ook Joods was. Op een cruciaal moment in de geschiedenis en politiek van het rijk neemt Mordechai een beslissing vanuit overtuiging: hij weigert te buigen voor Haman, de nieuwe eerste minister die door de koning zelf was aangesteld.

Vanuit Mordechai’s perspectief is het simpelweg een kwestie van principe. Maar beslissingen van leiders blijven zelden lang persoonlijk. Al snel reiken de gevolgen veel verder dan het individu.

Hamans woede groeit uit tot iets veel groters dan een persoonlijke wrok. Binnen korte tijd wordt er een decreet uitgevaardigd dat verklaart wat wij vandaag een Shoah—een Holocaust—zouden noemen tegen alle Joden in het rijk.

Je kunt je de reactie voorstellen onder de Joodse gemeenschappen verspreid over Perzië toen het nieuws hen bereikte. Velen moeten zich hebben afgevraagd hoe deze ramp begon. En het zou niet lang hebben geduurd voordat iemand uitlegde: het begon met Mordechai in Susa, die weigerde voor Haman te buigen.

Het is niet moeilijk voor te stellen dat veel Joden, op zijn zachtst gezegd, boos op hem waren. Ik weet zeker dat er mensen waren die dingen zeiden als: “Waarom kan Mordechai niet gewoon buigen, net als andere functionarissen, als teken van respect voor de nieuwe premier? Het is toch niet alsof hij werd gevraagd te buigen voor een afgodsbeeld in een heidense tempel… en nu moeten wij allemaal sterven hierdoor? Het is krankzinnig!!” De overtuiging van één man had plotseling een heel volk in levensgevaar gebracht.

Die dynamiek zien we ook elders in de Schrift. Wanneer Mozes de Egyptenaar doodt die een Hebreeuwse slaaf sloeg, handelt hij uit morele overtuiging. Maar al de volgende dag, wanneer hij probeert te bemiddelen in een conflict tussen twee Hebreeën, dagen zij hem uit: “Wil je ons doden zoals je gisteren de Egyptenaar hebt gedood?”

Met andere woorden: iedereen weet het al. Het nieuws van Mozes’ daad heeft zich door de gemeenschap verspreid, en plotseling zijn de gevolgen veel groter dan hij had verwacht. Binnen korte tijd moet Mozes vluchten voor de farao en in ballingschap gaan.

Leiderschapsmomenten verlopen vaak op deze manier. Een beslissing genomen vanuit overtuiging kan gevolgen in gang zetten die snel en onvoorspelbaar escaleren.

We zien iets soortgelijks in onze eigen tijd.

In de huidige oorlog met Iran namen president Trump en premier Netanyahu twee weken geleden een monumentale beslissing: een preventieve aanval lanceren na decennia van conflict, dreigingen, terrorisme en spanningen met het Iraanse regime. Al zevenenveertig jaar hangt de schaduw van dat conflict over de regio en de wereld.

Toen de operatie begon, leken de eerste uren verbluffend succesvol. Verschillende topfiguren van het regime werden gedood—waaronder ayatollah Khamenei zelf—en de aanval schokte de Iraanse leiding.

Maar oorlogen blijven nooit beperkt tot hun beginmomenten. De effecten verspreiden zich nu al—door de wereldwijde energiemarkten, door internationale diplomatie en door het politieke debat. Stemmen over de hele wereld stellen moeilijke vragen. Zelfs binnen de politieke kring van president Trump vragen critici: “Waar heb je ons in gebracht? Hoe zal dit eindigen?”

Dat is de last van leiderschap.

Wanneer leiders handelen vanuit diepe overtuiging, moeten ze vaak beslissingen nemen die anderen liever vermijden. En zodra die beslissingen zijn genomen, zijn de gevolgen niet altijd te beheersen. Kritiek zal komen. Twijfel zal ontstaan. De druk zal van alle kanten toenemen.

Maar leiderschap vereist meer dan alleen de moed om een beslissing te nemen. Het vereist het uithoudingsvermogen om eraan vast te houden.

Mordechai boog niet.

Mozes gaf zijn roeping niet op.

En onze leiders vandaag moeten vaak dezelfde last dragen: handelen vanuit overtuiging en vervolgens door de storm gaan die daarop volgt, in het vertrouwen dat de beslissing juist was en deze tot het einde toe volhouden.

Dat is de ware last van leiderschap, en de reden waarom de Schrift ons opdraagt om te danken, te bidden en voor onze leiders te pleiten. (1 Tim. 2:1-3)

Laten we ons opnieuw toewijden aan gebed voor de leiders van de VS en Israël: president Trump en vicepresident Vance, minister van Defensie Hegseth en admiraal Brad Cooper, die de gecoördineerde Amerikaanse militaire inspanning in het Midden-Oosten leidt. Voor premier Netanyahu en minister van Defensie Katz, voor onze legerleider Eyal Zamir.

Deze mannen staan onder enorme druk en moeten elke dag grote beslissingen nemen. Laten we bidden voor hun gezondheid, hun families, hun nachtrust en dat Gods eigen raad in hun midden zal standhouden, overeenkomstig Psalm 33:10-12.